» Sıkça Sorulan Sorular» Yatırımcılar için İşlem Basamakları» Yeni Teşvik Rehberi» Bölge Planı (2011-2013)» Faaliyet Raporu - 2012» Faaliyet Raporu - 2011» 2011 Yılı Bütçe Uygulamaları» Bağımsız Değerlendirici Başvurusu» Proje Hazırlama / KAYS Kılavuzu» Kalkınma Ajansı Yönetim Sistemi
 

Animasyonu görebilmeniz için flash player kurulu olmalıdır.

Van
GENEL BİLGİLER

19.069 km karelik yüzölçümü ile Türkiye topraklarının %2,5' ine sahip olan Van da Türkiye nüfusunun %1.37’sine tekabül eden 1 022 532 (Tüik-2011) kişi yaşamaktadır. Van ili şehirleşme oranı, kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla ve sanayi iş kolunda çalışanların toplam istihdama oranı bakımından Türkiye ortalamasının altındadır.
Van ilinde merkez ilçe dâhil 12 ilçe, 20 belediye, 84 mahalle, 10 bucak merkezi, 576 köy ve 401 bulunmaktadır.
1982 yılında kurulan Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van'da bulunmaktadır.

COĞRAFİ KONUM
Van, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümü'ndeki Van Gölü kapalı havzasında bulunmaktadır. Kuzeyde Ağrı ili, batıda Van Gölü üzerinden Bitlis ili, güneyde Siirt ve Hakkari illeri ile komşudur. Doğusunda ise İran yer almaktadır. 19.069 km karelik yüzölçümü ile Türkiye topraklarının %2,5' ini oluşturan Van, yüzölçümü bakımından Türkiye'nin 6. büyük ilidir. Şehir merkezi Doğu Anadolu bölgesinin volkanik dağlarla kaplı çukur kesiminde bulunan Van Gölü' nün doğu kıyısında kurulmuştur. Rakım yüksekliği yaklaşık 1725m'dir. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü, yüksek dağların ortasında bir çöküntü durumundadır. Çevredeki yüksek dağlar Van ilinin sınırını oluşturur.

Van ili, İran, Irak, Azerbaycan, Ermenistan ve Nahçıvan ülkeleri ile ülkemiz arasında merkezi bir konumdadır.

VAN'DA YATIRIM
• Avrupa’nın Doğuya açılan kapısı
• Ucuz işgücü
• Zengin enerji ve maden potansiyeli
• Turizm potansiyeli
• İran ile sınır kapısı
• Teşvik Kararnamesinde en avantajlı kategori olan 4.bölge olarak tanımlanması
• Yatırım yeri tahsisinde kolaylık
• TRB2 Bölgesinin merkez ili

ULAŞIM
Van’da havaalanı bulunmaktadır. Van’dan Ankara ve İstanbul’a her gün düzenli ve direk uçak seferleri yapılmaktadır. Ayrıca Van’dan Antalya ve Van İzmir’e de direk uçuşlar da yapılmaktadır.
İran’ı Türkiye’ye bağlayan karayolu Van üzerinden geçerek, Bitlis üzerinden Akdeniz Bölgesine, Muş üzerinden Türkiye’nin batısına bağlanmaktadır.
Türkiye’nin en önemli demiryolu hatlarından biri, Van Gölü üzerinden İran’a bağlanmaktadır. Van Gölü’nde, tren vagonları ile yolcu ve taşıtlar için feribot seferleri düzenli olarak yapılmaktadır.

İlin Ulaşım İmkânları
♦ Van Saray ilçesindeki Kapıköy sınırında demiryolu ulaşımı
♦ TCDD Van Gölü feribot bağlantılı olmak üzere İran’a düzenlenen tarifeli seferler
♦ İstanbul-Tahran-İstanbul arasında haftada bir gün düzenlenen tren seferi
♦ Trans Asya treni ve Van-Tebriz-Van arasında haftada bir gün düzenlenen tren seferi
♦ İlimizi transit geçen İran ile Suriye arasındaki demiryolu bağlantısı
♦ Haftada 2 gün yapılan yurtiçi yolcu ve yük taşımacılığına yönelik Van Gölü Ekspresi ile Haydarpaşa - Tatvan - Haydarpaşa seferleri
♦ THY, AnadoluJet, Sun Express ve Pegasus Havayolları ile Van Ferit Melen Havaalanı’ndan İstanbul, Ankara, Antalya ve İzmir’e karşılıklı seferler

NÜFUS YAPISI
Nüfus yoğunluğu bakımından Türkiye ortalamasının altında bir orana sahip olan Van da çok genç bir nüfus bulunmaktadır. Nüfusun kırsal alan ile kent dağılımı ise birbirine yakın bir orandadır.


Şehir ve Köy Nüfus % TRB2 Van Türkiye
Şehir % (İl+İlçe) 49.44 51.51 76.79
Köy % (Belde+Köy) 50,56 48,49 23.21
(TÜİK, 2011)

Van da toplam nüfusun yaklaşık yarısı kent merkezlerinde, diğer yarısı ise kırsal alanda yaşamaktadır.

TRB2 Bölgesinde Nüfusun Yaş Dilimlerine Göre Dağılımı
Yaş Dilimleri 0-14 15-29 30-44 45-59 60-74 75-üstü
Van 403 696 308 302 168 242 93 896 37 178 11 218
TRB2 TOPLAM 792 273 631 513 336 570 183 543 76 626 25 502
(TÜİK, 2011)

Van da nüfusun %39,48’i 15 yaşın; % 69.63’ü 30 yaşın altındadır. 45 yaşın altındaki nüfus oranı ise % 86.08’dir. İlde çok genç bir nüfus bulunmaktadır.

TEŞVİKLER
Teşvik kararnamesinde 4. bölgede yer alan Van teşviklerden en fazla avantaj sağlayan bölgedir.

Bölgesel ve Sektörel Yatırımlar İçin Destekler
Vergi İndirimi 1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge Yatırıma Başlama Tarihi
Vergi İndirim Oranı % 50 % 60 % 80 % 90 31.12.2010 öncesi
Yatırıma Katkı Oranı % 20 % 30 % 40 % 60
Vergi İndirim Oranı % 25 % 40 % 60 % 80 31.12.2010 sonrası
Yatırıma Katkı Oranı % 10 % 15 % 20 % 25
SSK Primi 2 Yıl 3 Yıl 5 Yıl 7 Yıl 31.12.2010 öncesi
  - - 3 Yıl 5 Yıl 31.12.2010 sonrası
Faiz desteği - - 3 Puan 5 Puan TL
  - - 1 Puan 2 puan Döviz

VAN ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

Toplamda 142 parselden oluşan Van OSB’de 66 firma 74 parselde faal üretim halindedir. Mevcut durumda toplamda 97 parsel tahsis edilmiş, 45 parsel için ise başvurular değerlendirme aşamasındadır.

YATIRIM İKLİMİ
Van ili mevcut durumda yatırımlar bölge potansiyelinin çok altında olduğu için, ilde yer alan kurum ve kuruluşlar, yatırım ortamını iyileştirme ve yatırımcıya özen konusunda çok isteklidirler. Valilikler, İl Özel İdareleri, Kalkınma Ajansı ve diğer kamu kurum ve kuruluşları yatırımcılara destek ve rehberlik konusunda azami bir gayret içindedirler. Bölge halkının yardımseverliği de yatırım sürecinde kolaylaştırıcı bir etki yapmaktadır.
Bölgede günlük yaşam huzurlu ve olağan bir şekilde sürmektedir.

VAN DA ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER
İlin Enerji Potansiyeli:
Güneş Enerjisi
 ♦ Güneşlenme süresi, radyasyon değeri, rakım ve tarım dışı kullanılan arazi gibi ölçütler göz önüne alındığında Van ili Türkiye’nin güneş enerjisi açısından en avantajlı ilidir.
♦ Van’ın toplam güneş enerjisi potansiyelinin 14.000 MW olduğu tahmin edilmektedir. Bu rakam Türkiye’nin mevcut kurulu gücünün yaklaşık ¼’üne karşılık gelmektedir.

Hidro Elektrik Potansiyeli
• Bölge güneş enerjisinin yanında Hidroelektrik enerji bakımından da zengin bir potansiyele sahiptir.
• Van’da ki akarsular (Murat Suyu, Çatak Çayı, Müküs Çayı gibi) büyük ölçekli hidroelektrik yatırımlarına uygun alanlardır.
• Bunun yanında özellikle mikro hes projeleri açısından değerlendirilebilecek çok sayıda küçük su kaynakları da mevcuttur.


Jeotermal Enerji Potansiyeli
• Van da yatırıma açık jeotermal sahalar vardır. İlgili sahalar sağlık turizmi, ısıtma ve seracılık alanlarında kullanılabilir.

Turizm Potansiyeli
İlde öne çıkan turizm türleri;
• İnanç ve kültür turizmi
• Kıyı turizmi
• Alternatif turizm
• Kış sporları dağ ve doğa turizmi
• Yayla turizmi, kırsal ve eko turizm
• Kongre, incentive ve fuar turizmi
• Sağlık ve termal turizm
• Marina ve yat turizmi’dir.

İnanç ve Kültür Turizmi
Bölgemizdeki başlıca inanç ve kültür turizmine yönelik değerler:
• Yedi Kilise,
• Van Kalesi,
• Akdamar Adası,
• Hoşap Kalesi,
• Çavuştepe Kalesi,

Kış Turizmi
Kış sporları açısından oldukça elverişli dağlara ve doğal güzelliklere sahip olan bölge de yeterli tanıtım ve tesislerin yapılması ile kış turizmi merkezine dönüşme potansiyeli mevcuttur. Kış turizmine elverişli dağ etekleri ve yamaçlarda, yılın 4-5 ayı (aralık-nisan ayları) karla örtülüdür. Kış sporları açısından, karla örtülü günler ile kar kalınlığı, karın yerde kalma süresi ve diğer mikroklimatik etkenler bakımından diğer merkezlere göre önemli üstünlüklere sahiptir.
Van da kış turizmine yönelik olarak Van Abalı kayak tesisleri mevcuttur.

Kıyı Turizmi

Van ilinin kıyı şeridi Antalya ili kıyı şeridi uzunluğundadır. Sahil boyunca henüz yapılaşma ile bozulmamış koylar, yeşil bitki örtüsüyle sarılmış kıyılar mevcuttur. Van Gölünde Akdamar, Çarpanak, Adır ve Kuş adaları olmak üzere dört büyük ada bulunmaktadır. Bölge 100’ü aşkın kuş türünün yaşadığı adeta bir kuş cenneti ve mesire alanıdır. Bölgeye uygun yatırımların yapılması durumunda İran, Irak başta olmak üzere Ermenistan, Gürcistan, Nahçıvan ve Azerbaycan vb. ülkelerin kıyı turizmi ihtiyacını daha az ulaşım masraflarıyla karşılayabilecek turizm potansiyeline sahiptir.


İlin Tarım ve Hayvancılık Potansiyeli
Van İli Arazi Kullanım Dağılımı (ha)

 TRB2 Bölgesi Arazi Kullanım Dağılımı (ha) Van TRB2 Bölgesi Türkiye
Arazi Yüz ölçümü 1.906.900 4.112.702 78.356.238
Tarım Alanı % 18,97 21,89 33,20
Çayır Mera Alan ı% 71,27 56,93 18,65
Orman ve  Fundalık Alan % 1,38 10,69 26,42
Diğer Araziler % 8,38 10,49 21,72
Kaynak: TB, TRB Ortadoğu Anadolu Bölgesi Tarım Master Planı (2004).

Van da çayır mera alanlarının Türkiye ortalamasının çok üzerinde olması tarım ve hayvancılık alanında yapılacak yatırımlar için önemli fırsatlar taşımaktadır. Küçükbaş hayvancılığında Türkiye’nin en iddialı illerinden biridir. Uygun iklim koşulları (-20°C, +30°C) nedeniyle büyükbaş hayvancılık açısından da uygun bir yatırım bölgesidir. Kaba yem ekilecek alanların Türkiye ortalamasının üzerinde olması bölgeyi tarım ve hayvancılık alanında yapılacak muhtemel yatırımlarda avantajlı hale getirmektedir.
İlin zengin su kaynakları (akarsu, gölet, baraj gölleri vb.) nedeniyle kültür balıkçılığı ve kafes balıkçılığının yetiştirilmesinde ciddi yatırım potansiyelleri mevcuttur.
Çok çeşitli bitki faunasına sahip olması nedeniyle bal arıcılığı açısından ciddi yatırım potansiyeli taşımaktadır.
Yüksek güneş alma potansiyeli ve jeotermal alanların varlığı seracılık açısından ilin yüksek bir potansiyeline işaret etmektedir. Örtü altı üretimi hedef yatırım sektörlerinden biridir. (Erciş, Çaldıran, Gevaş,).
İl yem bitkileri ekim alanı ve üretimi bakımından Türkiye de önde gelen illeri arasındadır.
Teşvik Kararnamesi, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından ilimize hayvancılık destekleri bu alanda ilde yapılacak yatırımları diğer illere kıyasla daha avantajlı hale getirmektedir.

Bölgenin Madencilik Potansiyeli
Pomza maden kaynağı bakımından Van ili Bitlis’ten sonra 2. büyük rezerve sahiptir.
Perlit maden kaynağı bakımından ise il Türkiye’de 2. Sıradadır.
İllerindeki maden yataklarının çoğu yatırıma uygun sahalardır

İmalata Yönelik Emek Yoğun Sektörler
Van, endüstriyel gelişmişlik düzeyi açısından ülke ortalamasının oldukça gerisinde olması ve ucuz iş gücü nedeniyle emek yoğun sektör yatırımları açısından diğer bölgelere kıyasla önemli avantajlara sahip bulunmaktadır.
Tekstil, deri, plastik, kauçuk, metal eşya vb. emek yoğun sektörler teşvik yasası kapsamında ilimizde desteklenmektedir.
Yatırım ve işletme maliyetleri başlıkları altında ele alındığında;
Yatırım maliyetleri açısında teşvik yasası kapsamında sağlanan Katma değer vergisi ve gümrük vergisi muafiyeti, faiz indirimi desteği ve yatırım yeri tahsisi,
İşletme maliyetleri açısından ise teşvik yasası kapsamında sağlanan kurumlar vergisi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteği bölgede yapılacak muhtemel yatırımları diğer bölgelere kıyaslar önemli oranda rekabetçi hale getirmektedir.
Özellikle emek yoğun sektörlerde işçilik maliyeti batı illerine kıyasla çok daha düşük seviyededir.
İşgücünde bölgede en büyük sorun nitelikli işgücü hususudur. Ancak bu konu girişimciye/yatırımcıya herhangi bir mali külfet getirmeksizin İŞKUR, Valilikler ve Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından çözülebilmektedir.

SINIR TİCARETİ
Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine ilişkin 1/12/2008 tarih ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 15 Mayıs 2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sınır Ticaretinin Uygulanmasına ilişkin 2009/7 sayılı Tebliğ gereğince Van ili sınır ticareti yapmakla yetkilendirilen 12 ilden biridir. Sınır Ticaretinin yapıldığı dört Sınır Ticaret Merkezinden birisi ise Van da bulunan Kapıköy Sınır Ticaret Merkezidir. İran’a yapılacak ihracatta basit bürokratik yollar ve doğrudan kapıdan gümrükleme işleminin yapılabilmesi gibi kolaylıklar ihracat işlemlerde önemli avantajlar sunmaktadır. İthalatta ise belirlenen ürünlerde, belirlenen kotalar dahilinde sıfır gümrük vergisi ile ithalat yapmak mümkündür.

İLDE YATIRIMCILARI DESTEKLEYEN ÖNEMLİ KURUMLAR
 ♦ Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı
♦ Van Ticaret ve Sanayi Odası
♦ Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
♦ Van OSB Müdürlüğü
♦ Van Esnaf ve Sanatkârlar Odası
♦ Van Ziraat Odası

Bookmark and Share
 
 
Bu sitede yayınlanan her türlü bilgi ve belge Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından sağlanmıştır. Tüm hakları saklıdır.