3. Türkiye-İran Forumu Van’da Düzenlendi

3. Türkiye-İran Forumu, 25-26 Nisan 2017 tarihlerinde Van’da düzenlendi. Türkiye ve İran Dışişleri Bakanlarının 2014 yılı başında Van’da bir araya gelmesinden yola çıkarak Türkiye-İran Forumu adı altında ilki Van’da, ikincisi Tahran’da düzenlenen, üçüncüsü bu yıl tekrar Van’da gerçekleştirilen forumda sınır ticareti, turizm, medya gibi önemli konular ele alındı.
 
TASAM (Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi), İran Dışişleri Bakanlığı Politik ve Uluslararası Araştırma Merkezi (IPIS),Van Valiliği ve Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı işbirliğiyle düzenlenen forumda iki ülkeden siyaset, bürokrasi, iş dünyası, sivil toplum kuruluşları ve basın dünyası temsilcileri katıldı. İki ülkenin 30-50 milyar dolarlık ticaret hacminin masaya yatırıldığı toplantının ilk gününde iki ülkeden temsilciler ve Türkiye’nin dış politika konusundaki önemli isimleri açılış yaptı.
 
Forumun ilk günü birinci oturumda “Sınır Ticareti ve Lojistik”, ikinci oturumda “Turizmin Derinleştirilmesi ve Sınır İllerinin Rolü”, üçüncü oturumda “Türkiye-İran İlişkilerinin Geliştirilmesinde İki Ülke Medyasının Rolü” konuşuldu. Forumun ikinci günü ise ilk oturumda “Enerji ve Altyapı Alanında Yeni Anlaşma ve Yatırım Potansiyelleri”, ikinci oturumda “Kamu Diplomasisi, Dil ve Eğitim”, üçüncü oturumda “Ekonomi ve İkili İlişkiler” ele alındı.
 
Açılış konuşmasında her ülkenin kendine özgü öncelikleri, avantajları ve dezavantajları bulunduğunu kaydeden Van Valisi İbrahim Taşyapan, “Bunları bir araya getirdiğimiz zaman buradan iyi bir sinerji çıkması gerekiyor. Hoy, Tebriz, Urmiye, Erdebil gibi şehirler artık bizim komşu şehirlerimiz. Oralar bizim en yakın şehirlerimizden daha yakın şehirler ve kardeşlerimiz. Hakikatten çok sıcak, çok güzel düzeyde ilişkilerimiz var. Sınır illeri valileri olarak işbirliği toplantılarında bir araya geliyoruz, yollarımızın bağlantılı olması veya gümrükle ilgili yaşanan sorunlarda bir araya geliyoruz” diye konuştu. Van’ın Türkiye’nin Orta Asya’ya ve oradan da Uzak Doğu’ya açılan demiryolunun başlangıcı olduğunun altını çizen Vali Taşyapan, sözlerine şöyle devam etti: “Hudut kapılarımızın sayıları bugün üçe çıkmıştır. Kapıköy sınır kapımızda bu yılın sonlarına doğru güzel bir gümrük binasıyla ve duble yollarıyla ulaştırmaya, ticarete, sanayinin gelişmesine kadar her türlü altyapıyı oluşturacaktır. Türkiye ve İran arasındaki gelişmenin olabilmesi için öncelikle kuvvetli bir siyasi irade gerekir. Bunları da hem sanayiciler hem bürokratlar yaparlar. Biz burada her iki tarafı bir araya getiriyoruz. Bu forumun hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” dedi.
 
Kalkınma Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Dr. Fatih Hasdemir, İran ve Türkiye arasındaki potansiyelin fazla olduğunu, bu durumun da yoğun çalışmaları beraberinde getirdiğini anlattı. Müsteşar Yardımcısı Hasdemir, iki ülkenin ilişkilerinin hem bölge hem de dünya barışı için önemli olduğunu aktardı.
 
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Orhan Birdal ise ulaşım, iletişim ve sınır kapılarında önemli çalışmaların yapıldığını bunun da iki ülkenin ilişkilerini olumlu etkileyeceğini kaydetti.
 
İran Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Alireza Delkhosh da iki ülkenin ortak sınıra ve kültüre sahip olmasının önemine değinerek, “İki ülkenin güvenlik ve siyasi konularda ortaklık yapması gerekiyor. Özellikle iki ülkenin sınır illeri arasındaki sorunların çözülmesi için başlatılan çalışmalar devam edememiştir. Bazı kara bulutlar iki ülke arasındaki ilişkileri bozmaya çalışıyor. İlişkilerimiz çok güçlü olmalı ve bölgede yaşanan olayların bu ilişkileri zedelemelerine izin vermemeliyiz” şeklinde konuştu.
  
TASAM Başkanı Süleyman Şensoy, 2016 yılında yapılması planlanan forumun bazı gelişmeler nedeniyle ertelendiğini belirterek, Türkiye ve İran'ın hem kendi iç alanında hem de arka plan hinterlantları itibariyle güç kapasitesiyle bölgedeki en büyük iki ülke konumunda olduğunu anlattı. Türkiye-İran ekonomilerinin birbirini tamamlayan özelliklere sahip olduğunu aktaran Şensoy, “Van’ın buradaki sınırıyla ve oynayabileceği rolüyle bu konferans ve diğer çalışmalar teyit etmektedir. Önümüzdeki zihinsel eşik karşılıklı bağımlılığı derinleştiren yüksek rekabet ve yüksek işbirliği perspektifidir. Dönem dönem iki ülke arasında yaşanan söylem bazındaki teknik krizlerin diğer alanlara yansıtılmadan yönetilmesi ve inisiyatiflerin aksamaması önemlidir” diye konuştu.
 
İran'ın Türkiye başta olmak üzere komşu ülkelere birçok fırsat tanıdığını belirten IPIS Başkan Yardımcısı Mohsen Rouhisefat da, Türkiye ve İran ilişkilerinin tarihsel geçmişinin göz önüne alınması gerektiğini ve iki ülkenin ilişkilerinin gelişmesi için siyasi aktörlerin yapay politikalardan uzak durması gerektiğini belirtti.
 
İlk oturumda söz alan İran İslam Cumhuriyeti Erzurum Başkonsolosu Hossein Ghassemi şunları söyledi: “Özel sektörü daha fazla teşvik ederek ikili ilişkilere bakış açımızı değiştirerek, daha kalıcı ilişkiler oluşturarak ve kazan kazan mantığı esasında ikili ilişkilerin bütün alanlarda gelişmesine katkı sunarız. 2 ülkenin cumhurbaşkanlarının belirlediği hedefi 30-50 milyara çıkarmasını bu şekilde bir an önce başarabiliriz.” dedi.
 
Açılış konuşmalarının ardından forum, “Sınır Ticareti ve Lojistik” başlıklı birinci oturum kapsamında Türk İran Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Engin Alp, Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva ile İranlı yetkililerin konuşmalarıyla devam etti.
Forumun ikinci günü  “Kamu Diplomasisi, Dil ve Eğitim” oturumu ile başladı. “Enerji ve Altyapı Alanında Yeni Anlaşma ve Yatırım Potansiyelleri”nin ele alındığı oturumun ardından “Kamu Diplomasisi, Dil ve Eğitim” oturumunda iki ülkenin üniversite çalışmaları ve işbirlikleri ele alındı.
Üniversite ve işadamlarının İran ile ilişkilerde önemli rol oynayacağını söyleyen Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Rektörü Prof. Dr. Peyami Battal, “Bizim Tebriz ile protokolümüz var. Bu protokol çerçevesinde de güzel bir şekilde ilişkilerimiz devam ediyor. Bizim Urmiye Üniversite ile çok yakın ilişkilerimiz var. Urmiye Üniversitesi’ne sürekli gidip geldik. Urmiye ile Mevlana sempozyumları düzenliyoruz. Bizim İran gibi birçok ülke ile öğrenci alışverişimiz var. 15 farklı ülkeden bizim bin civarında yabancı öğrencimiz var. Bunların içerisinde 42 tane de İranlı öğrencimiz var. Bizim İranlılarla ilgili üzerinde durduğumuz bir konu var. Biz denklik istiyoruz. Sağlık bilimleri konusunda İran’dan denklik istiyoruz. Bu anlamda bize destek verirlerse ilişkilerimizi öğrenciler üzerinden de yürütebiliriz.” dedi.
Moderatör OIC Afganistan Daimi Temsilcisi Büyükelçi Aydın Nurhan yaptığı konuşmada  “Dil çok önemlidir. Çok zengin ve şiirsel bir dili olan İran ile dil konusunda işbirliği yapılabilir. Türkiye’deki spikerlerin Osmanlıca, Arapça, Farsça gibi telaffuzlarda felaket durumda olduğunu söylemek isterim. Bu konuda iki ülke arasında iyi bir işbirliği yapılabilir. Bu işbirliği 2 ülke için büyük önem taşımaktadır.” ifadelerine yer verdi.
Ardından konuşan Ankara İran Kültür Evi Başkanı Hasan Safarkhani 2 ülke tanışıklığının eskiye göre çok iyi olmadığını söyledi. Safarkhani, “Gerekli tanışıklığımız istediğimiz seviyede değil. Eskiye göre yani atalarımızın tanışıklığı, işbirliği ve birlikteliği kadar bu tarihte bir tanışıklık ve birlikteliğimiz çok iyi değil. Bunu kesinlikle geliştirmemiz gerekiyor. Biz birbirimizi ilk olarak tanıyacağız ki ondan istediğimizi yapabilelim. Ben bu anlamda bu forumun önemli bir yere sahip olduğunu düşünüyorum.” dedi.
Her iki ülkenin ekonomi ve ticaret alanındaki yetkilileri ile diğer faydalanıcılarının katıldığı forum, hatıra fotoğrafı çekilmesiyle sona erdi. 
 
28.04.2017 Cuma


 
Adres: Şerefiye Mah. Mareşal Fevzi Çakmak Cad. No: 25 65100 İpekyolu / VAN Tel : (0432) 215 65 55 (pbx) Fax : (0432) 215 65 54
Bu sitede yayınlanan her türlü bilgi ve belge Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından sağlanmıştır. Tüm hakları saklıdır.