Sınır Ticaretinde Stratejik İş Birliği Vurgusu

Toplantının açılış konuşmasını yapan DAKA Genel Sekreteri Halil İbrahim Güray, TRB2 Bölgesi’nin (Bitlis, Hakkâri, Muş, Van) Türkiye’nin İran’a açılan en stratejik sınır hattında yer aldığını belirterek ekonomik veriler ışığında kapsamlı bir değerlendirme yaptı. İki ülke arasındaki dış ticaret hacminin 5-6 milyar dolar seviyelerinde seyretmesinin mevcut imkânların çok gerisinde kaldığına dikkat çeken Güray, bu rakamın mutlaka yukarı çekilmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye ve İran’ın toplam 180 milyonluk nüfusuyla Avrupa Birliği’nin yüzde 40’ına ulaştığını hatırlatan Güray, coğrafi büyüklüğün ise AB’nin yüzde 60’ına tekabül ettiğini ve bu durumun devasa bir pazar sunduğunu kaydetti. Bölgenin madencilik, hazır giyim, turizm, hayvancılık ve yenilenebilir enerji alanlarındaki gücüne değinen Güray, özellikle maden işleme konusunda köklü bir birikime sahip olan Zencan ile yüksek rezervlere sahip Hakkâri’nin bir araya gelmesinin her iki taraf için de tarihî fırsatlar doğuracağının altını çizdi.

"İranlı Turist Sayısı Yaklaşık 1 Milyon"

Van TSO Başkanı Necdet Takva, iki ülkenin birbirine ekonomik olarak "mecbur" olduğunu ifade ederek, ilişkilerin yüz yüze görüşmelerle daha ileriye taşınması gerektiğini söyledi. Takva, Kapıköy, Gürbulak ve Esendere sınır kapılarından yıl sonu itibarıyla yaklaşık 1 milyon İran vatandaşının giriş yaptığını belirterek, Zencan’ın üretim potansiyeli ile Van’ın lojistik gücünün birleştirilmesi çağrısında bulundu.

Zencan’dan Maden ve Havayolu Çağrısı

Zencan TSO Başkanı Samed Yusuf Asel ile birlikte toplantıya katılan Zencan Ticaret Odası heyeti, Türkiye-İran ticaret trafiğinin yüzde 20’sini tek başına Zencan’ın gerçekleştirdiğini hatırlatarak bölgesel iş birliğinin önemini ortaya koydu. Hakkâri’den tedarik edilen madenleri işleyerek Türkiye’ye külçe olarak ihraç ettiklerini ve bu ürünlerin Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştığını belirten heyet, maden ve sanayi alanındaki ortaklığın genişletilmesini hedeflediklerini ifade etti. Turizm potansiyelinin önemine vurgu yapan Zencan temsilcileri, Türk havayolu şirketlerinin Zencan’dan sefer başlatması halinde haftada en az 3-4 uçağın tam kapasite dolacağı öngörüsünü paylaştı. İran’ın en büyük zeytin, koyun ve tekstil üreticisi konumunda bulunan Zencan’ın bu gücünü Vanlı iş insanlarıyla birleştirmek istediği kaydedilirken; Şubat ayında düzenlenecek olan ve doğrudan üretici ile alıcıyı buluşturacak olan fuar için Türk firmalarına özel bir davet yaptı.

Sanayicilere "Ortak OSB" ve "Avrupa Pazarı" Daveti

Van OSB Başkanı Memet Aslan, İran’ın ham madde ve enerji kaynaklarını Türkiye’nin teknoloji ve katma değerli üretim potansiyeli ile birleştirerek Avrupa pazarına birlikte açılma önerisinde bulundu. Aslan, "Ortak OSB ve serbest bölge kavramlarının hayata geçirilmesini istiyoruz. Van OSB'de hali hazırda 5 İranlı firmamız yatırım yapmış durumda" dedi.
TÜMSİAD Van Şube Başkanı Süleyman Güler ise Van’ın 6. Bölge teşvikleri kapsamında en yüksek destekleri sunduğunu hatırlatarak, ambargolardan etkilenen İranlı firmaların Van üzerinden dünyaya açılabileceğini ifade etti.

Ticari Hedef: 30 Milyar Dolar

Tebriz Ticaret Ataşesi Mahmut Çakmak, iki ülke arasındaki 30 milyar dolarlık ticaret hedefinin altını çizdi. Çakmak, son yıllarda Zencan ile Türkiye arasındaki ticaret hacminde yaşanan daralmanın ürün çeşitliliği artırılarak aşılabileceğini belirtti.

Toplantı, Zencan şehrini tanıtan bir video gösterimi ve karşılıklı ziyaret temennileriyle sona erdi.